25 jaar na Europees Vrijwilligerswerk: hoe een jaar in Zweden een leven bepaalt
"Eigenlijk was ik van plan om gewoon te gaan studeren, naar toen kwam deze kans voorbij.” Het is 1998 als de negentienjarige Doeko op het punt staat om aan een studie te beginnen. Tot er een bijzondere kans voorbijkomt: een jaar Europees Vrijwilligerswerk en wonen in Zweden. Wat bedoeld is als een tussenjaar, groeit uit tot een ervaring die zijn blik op zichzelf, Nederland en Europa voor altijd verandert. Meer dan 25 jaar later kijkt hij nog altijd met veel plezier terug op die periode. "Je leert niet alleen een ander land kennen, maar ook jezelf."
Europees Vrijwilligerswerk in de kinderschoenen
Begin jaren negentig stond Europees Vrijwilligerswerk nog in de kinderschoenen. Via zijn betrokkenheid bij kunstcollectief Loesje, van de welbekende posters, hoorde Doeko over de mogelijkheid om naar Zweden te gaan.
Doeko vertrok naar Linköping: waar de hoofdkantoren van Loesje Zweden als Loesje International stonden. Als Europees Vrijwilliger zag iedere week er anders uit: hij schreef en redigeerde maandelijks het internationale ledenblad, zorgde ervoor dat er een posterserie met Engelstalige Loesjes verscheen en onderhield (per mail én fax) contact met de verschillende nationale kantoren.
De wereld wordt groter
Terugkijkend is het niet één project of activiteit die hem het meest is bijgebleven. De meest waardevolle zit hem in het dagelijks leven in een ander land. "Je leert veel over Nederland door in het buitenland te wonen", zegt Doeko. "Je kijkt vanaf een afstand naar je eigen cultuur en ontdekt dat dingen die voor jou vanzelfsprekend lijken, ergens anders heel anders worden gezien."
Door een jaar in Zweden te wonen, kwam hij in aanraking met andere gewoonten, denkbeelden en perspectieven. Die ervaring maakte hem nieuwsgieriger naar andere mensen en culturen en zorgde ervoor dat hij de wereld met een bredere blik ging bekijken.
Voor het eerst op eigen benen
Voor veel jongeren is een vrijwilligersjaar de eerste keer dat zij langere tijd zelfstandig in het buitenland wonen. Volgens Doeko maakt dat deze kans zo waardevol: “Je doet letterlijk levenservaring op. Je komt er hoe dan ook rijker van terug. Ik leerde bijvoorbeeld Zweeds spreken, maar ook als je heftige dingen meemaakt. In Zweden had ik af en toe een gevoel van eenzaamheid; voor het eerst in mijn leven. Daar leer je ook mee om te gaan.”
“Je moet je eigen weg vinden, nieuwe mensen leren kennen en omgaan met situaties die anders zijn dan thuis. Juist daardoor groei je snel als persoon. En ook op professioneel vlak was dit dé plek waar ik leerde organiseren en communiceren. Later heb ik ook een betaalde baan bij Loesje aangenomen en ben ik als projectcoördinator gaan werken.”.
Europa van dichtbij
Naast persoonlijke groei droeg het vrijwilligersjaar ook bij aan zijn gevoel van Europese verbondenheid. Waar veel mensen andere landen vooral kennen van vakanties, kreeg Doeko de kans om langere tijd onderdeel te worden van een Zweedse stad.
Hij werkte samen met mensen uit verschillende landen, bouwde internationale vriendschappen op en ontdekte hoe veel Europeanen met elkaar gemeen hebben, ondanks culturele verschillen. Zelfs op liefdesgebied. “Het zal niet per sé het doel zijn, maar via het Europees Vrijwilligerswerk zijn veel van mijn vrienden getrouwd met iemand van een ander land.” lacht Doeko. “Internationale contacten zijn normaal voor mij geworden.”.
Gewoon gaan
Als hij jongeren van nu één advies mag geven, hoeft Doeko niet lang na te denken. Veel jongeren vinden het spannend om voor langere tijd naar het buitenland te vertrekken. Toch is dat volgens hem juist de reden om het te doen. "Je groeit ervan. Je leert nieuwe mensen kennen, ontdekt andere manieren van leven en krijgt meer vertrouwen in jezelf."
Meer dan dertig jaar na zijn vrijwilligersjaar ziet hij nog altijd hoe waardevol die ervaring is geweest. Niet alleen door wat hij in Zweden deed, maar vooral door wat hij er leerde over zichzelf en de wereld om hem heen. "Het is een kans om jezelf én Europa te ontdekken. Daar heb je je hele leven profijt van!"
