Het eerste coachingsgesprek
Start als coach altijd met een gesprek wat ingaat op jouw rol als coach binnen het project. Dit is belangrijk, omdat het de basis legt voor een succesvolle samenwerking tussen jouw groep en jij als coach. In dit hoofdstuk kijken we naar dit eerste coachingsgesprek: het creëren van een veilige leeromgeving, het maken van afspraken met elkaar en jouw rol als coach.
1.1. Creëer een veilige leeromgeving
Een belangrijke taak als coach is het creëren van een veilige leeromgeving. Dit is cruciaal voor het leerproces van de jongeren.
Een veilige leeromgeving = een plek waar jongeren zich mentaal en fysiek veilig voelen, ze mogen zijn wie ze zijn en er kunnen en mogen fouten gemaakt worden.
Hoe creëer je zo’n veilige leeromgeving? Je leert elkaar beter kennen door middel van icebreakers en teambuilding. Dit is ook belangrijk als het projectteam elkaar al kent, maar jij hen nog niet.
Er zijn veel verschillende icebreakers te vinden op internet. Het zijn korte oefeningen die het ijs breken. Je kan ze gebruiken bij groepen die elkaar niet zo goed kennen, maar ook bij groepen van jongeren die elkaar al wel goed kennen. Het doel van een icebreaker is dat de energie loskomt, jongeren landen in het hier en nu en zich veiliger voelen met elkaar.
Kies altijd een icebreaker uit die past bij de groep en het moment. Je kan ook jongeren zelf icebreakers laten faciliteren.
Oefening 1: jezelf voorstellen aan de hand van een object
Iedereen krijgt twee minuten de tijd om snel een object uit de ruimte te kiezen die iets zegt over henzelf als persoon. Laat de deelnemers dit één voor één met elkaar delen. Is iemand klaar met praten, dan mag de rest nog vragen stellen. Dit is ook een leuke oefening als de jongeren elkaar al kennen. Daarbij kan je het moeilijker maken door bijvoorbeeld juist iets te laten delen wat de anderen nog niet van deze persoon weten.
Andere icebreakers kan je bijvoorbeeld vinden op:
Het is ook belangrijk een aantal teambuilding activiteiten te doen met je groep. Deze speelse activiteiten zijn gericht op het creëren van een veilige groepssfeer binnen dit project. Ze versterken het vertrouwen in elkaar en de samenwerking. Ook als de groep elkaar al kent is het goed teambuilding activiteiten te doen. Het is namelijk heel anders om elkaar als groep te kennen buiten het project als bijvoorbeeld vrienden of om samen te werken in een team voor een project.
Om het effect van een teambuildingactiviteit te versterken, is het goed om elke oefening samen na te bespreken. Je gaat dan in gesprek over wat er gebeurd is, wat goed ging, wat verbeterpunten zijn en wat dit zegt over ‘ons als team’.
Oefening 1: Samen tot 20 tellen
Ga in een kring staan. Niemand mag praten. Probeer nu als groep, zonder overleg, te tellen tot 20. Daarbij zegt steeds iemand anders een getal: 1, 2, 3, etc. Er is alleen niet afgesproken wie wanneer wat zegt. Als er twee mensen tegelijkertijd een getal zeggen, moet je weer opnieuw beginnen. Daarna ga je samen in gesprek over: hoe was dit om als groep te doen? Wat waren onze sterke kanten? Wat zijn verbeterpunten?
Ook teambuildingactiviteiten kan je in alle vormen en maten doen. Op internet zijn veel voorbeelden te vinden:
1.2. Afspraken maken met elkaar
Het is belangrijk om goede afspraken te maken met elkaar. Dit kan je doen door het maken van een groepsovereenkomst. Een groepsovereenkomst maak je met iedereen samen en komt dus niet (alleen) van jou als coach. De groep jongeren kan ook nog een extra groepsovereenkomst maken voor henzelf (zonder jou als coach erbij), zodat zij goed kunnen samenwerken als groep. Dit zorgt ervoor dat iedereen de afspraken draagt en zich verantwoordelijk voelt.
Om een groepsovereenkomst te maken is het belangrijk een aantal vragen te stellen aan je groep. Vragen die je hierbij kan stellen zijn:
- Wat heb jij nodig om je veilig en gehoord te voelen in deze bijeenkomsten? Van jezelf, elkaar en mij als jullie coach?
- Wat zorgt voor een gevoel van onveiligheid? Wat willen we vermijden?
- Wat kun jij bijdragen aan een veilige omgeving?
- Wat is onze visie op uit je comfortzone komen en fouten maken? Hoe gaan wij daar als groep mee om?
- Wanneer kunnen, mogen en moeten we elkaar herinneren aan deze overeenkomst?
Een groepsovereenkomst werkt het best als een gedeelde verantwoordelijkheid die de groep consequent toepast, zodat jij niet de handhaver wordt. Laat iedereen expliciet instemmen en kom er tijdens het traject regelmatig op terug om te checken of de afspraken nog zorgen voor een veilige en open omgeving, en stel ze zo nodig samen bij.
1.3. Jouw rol als coach duidelijk krijgen
Het is belangrijk om tijdens het eerste coachingsgesprek jouw rol als coach goed duidelijk te krijgen. Hoe doe je dat? Allereerst is het belangrijk zelf zicht te hebben op wat jij verstaat onder coach zijn en wat jij kunt en wilt leveren. Iedere coach heeft eigen vaardigheden en kwaliteiten, maar ook bepaalde zwakkere kanten om wellicht meer in te groeien.
Je kunt onderstaande vragen bekijken over je rol als coach en voor jezelf invullen wat je aanpak, je methodologie en je coachingsovereenkomst voor dit project en deze jongeren zijn.
1. Wat is mijn coaching aanpak?
- Wat zijn mijn waarden?
- Hoe zie ik leren?
- Hoe zie ik mijn rol?
2. Wat is mijn coaching methodologie?
- Wat zijn mijn coaching tools?
- Hoe zie ik mijn relatie met de jongeren die ik coach? Hoe breng ik dat in de praktijk tijdens dit project?
- Hoe faciliteer ik de samenkomsten met de jongeren?
3. Wat is de coachingsovereenkomst?
- Hoe creëer ik vertrouwen en veiligheid tussen de groep en mij?
- Hoeveel input geef ik als coach en hoeveel laat ik de jongeren zelf ontdekken en inbrengen?
- Wat zijn mijn grenzen? Waarvoor ben ik beschikbaar en waarvoor niet?
- Hoe vaak zien we elkaar?
- Komen we samen als groep of is er ook individuele coaching?
Daarnaast kun je kijken naar jouw competenties als coach. Welke kennis, vaardigheden en houding heb jij al als coach en wat wil je nog verder ontwikkelen?
Als coach ben ik hier goed in:
Mijn kennis:
- ...
- ...
- ...
Mijn vaardigheden:
- ...
- ...
- ...
Mijn houding:
- ...
- ...
- ...
Als coach wil ik dit nog verder ontwikkelen:
Mijn kennis:
- ...
- ...
- ...
Mijn vaardigheden:
- ...
- ...
- ...
Mijn houding:
- ...
- ...
- ...
Neem de zelfinzichten mee naar het gesprek met de jongeren. Bespreek daarbij jullie verwachtingen over jouw rol in het project. Stel ze in het gesprek een aantal vragen over jouw rol als coach om hun verwachtingen te peilen.
1. Praktische vragen
- Hoeveel groepsleden zijn er?
- Als er een groepsleider is, wie is dat dan?
- Wie heeft welke rol?
- Hoe worden beslissingen genomen?
- Wat doen de groepsleden in het dagelijks leven? Gaan ze nog naar school? Hebben ze een baan?
- Hoeveel tijd besteden ze wekelijks/maandelijks aan dit project?
- Hoe vaak komen ze samen? Fysiek of online?
2. De jongeren en hun project
- Wat zijn de groepsactiviteiten?
- Wat willen de jongeren in hun Solidariteitsproject bereiken?
- Welke interesses brengt de groep samen?
- Waar zijn de jongeren goed en minder goed in?
- Wat zijn de leerdoelen van elk van hen?
- Wat willen ze leren als groep?
- Waarom doen ze dit project?
- Wat is de planning?
3. De coachingbehoefte
- Wie heeft jou benaderd om de coach te zijn?
- Hoe zien de jongeren jouw rol? Hoe willen zij gecoacht worden door jou?
- Sluit dit aan bij hoe jij jouw rol ziet als coach?
- Word je betaald? Hoe wordt dit geregeld? Goed om te weten: de jongeren ontvangen een deel van de financiering pas na afloop van het project. Het is daarom prettig als jouw vergoeding ook na het project kan worden uitbetaald.
- Wat willen de jongeren ontwikkelen/leren waar ze jouw hulp bij kunnen gebruiken?
- Welke talenten en sterktes zie jij in het team?
- Welke uitdagingen zie jij?
Je kan ook gebruik maken van de persoonlijke waardentest om samen een gesprek te hebben over welke waarden de basis zijn voor het Solidariteitsproject en de betrokken jongeren en hoe jij als coach hieraan kan bijdragen.
