Omgaan met falen en fouten
Fouten maken hoort erbij. Door open te praten over wat goed ging én wat beter kon, help je jongeren om te groeien. Op deze pagina lees je hoe je van fouten waardevolle leermomenten maakt.
‘Als je uit je comfortzone treedt, is er één zekerheid en dat is dat je fouten zal maken en zal falen!’
Brené Brown
In een Solidariteitsproject zullen jongeren uit hun comfortzone komen om nieuwe dingen te leren en proberen. Dat betekent volgens Dr. Brené Brown, een Amerikaanse onderzoeker in moed, kwetsbaarheid en schaamte, dat er gefaald zal worden.
De uitdaging is om van FAIL als eerste poging in leren (First Attempt in Learning) naar de volgende pogingen (Further Attempts in Learning, dus weer FAIL) te komen. Heel vaak is de eerste poging ook de enige en dat is jammer, want er is net zoveel (en misschien nog wel meer) te leren uit een eerste mislukte poging als uit iets dat meteen werkt.
Jij als coach kan de jongeren aanmoedigen om, als ze fouten maken of het even niet weten, te blijven proberen en iedere keer weer te leren tot het eindelijk lukt!
Tool 1: Een quotebord over falen maken
Maak online op Miro of Padlet een quotebord waarop je samen met de jongeren quotes over falen en fouten maken verzamelt. Kijk hier samen naar tijdens één van je coachingmeetings en vraag aan de jongeren om allemaal minstens één quote die ze op het bord gezet hebben te delen en uit te leggen.
Dit geeft je niet alleen een idee over hoe de jongeren naar fouten maken en falen kijken, maar geeft jou ook de kans om uit te leggen dat fouten maken en falen onderdeel zijn van leren. Alleen diegenen die voor eeuwig in hun comfortzone blijven, zullen nooit fouten maken! Solidariteitsprojecten nodigen uit om uit je comfortzone te komen en dus hoort fouten maken erbij.
Spreek ook af hoe je jouw rol ziet als er fouten gemaakt worden. Is dit iets dat jongeren individueel ook met jou kunnen bespreken? Heb jij tools in je rugzak als coach die hen kunnen helpen om te reflecteren hierop? Voor inspiratie kun je ook de tools uit deze toolkit in het hoofdstuk reflectietools bekijken.
Tool 2: Uit je comfortzone komen
Teken dit model op een flipchart en leg het kort uit.
Comfortzone: de zone waar je je comfortabel voelt en waar je alles weet en kan wat je wil. In deze zone is leren makkelijk, omdat je voortbouwt op wat je al kan en weet en het weinig tot geen spanning of stress geeft.
Stretch- of leerzone: in deze zone leer je iets nieuws. Je verlaat de veiligheid van je comfortzone en probeert iets dat je nog nooit eerder gedaan hebt. Deze zone betreden geeft soms spanning of stress maar ook opwinding, nieuwsgierigheid en leergierigheid.
Paniekzone: als je te veel nieuwe dingen tegelijk probeert of jezelf te ver pusht, kom je in je paniekzone terecht. Hier voel je letterlijk paniek en/of slaan nieuwsgierigheid en opwinding om in overweldiging. Als je dat voelt, is het moment gekomen om terug te schakelen naar de veiligheid van je comfortzone.
Vraag nu aan de jongeren om zelf ook dit model te tekenen en voor zichzelf te bepalen hoe de overgang tussen de verschillende zones voelt.
- Hoe voel je dat je je comfortzone verlaat? Wat voel je in je lichaam? Welke boodschappen hoor je in je hoofd? Bijvoorbeeld: je kan dit niet! Je bent er niet klaar voor! Je bent niet voorbereid, slim, mooi, … genoeg!
- Wat is het verschil tussen de leerzone en de comfortzone? Hoe voel je je in je leerzone? Wat zijn daar de mogelijkheden? Nieuwe kansen?
- Wat is het verschil tussen de leerzone en de paniekzone? Hoe voel je je daar? Hoe weet je dat je te ver zit? Hoe ga je weer terug naar je comfortzone?
Vraag aan iedereen kort om hun zones toe te lichten. Bespreek nu in de groep deze vragen:
- In welke zone worden de meeste fouten gemaakt?
- Hoe voel jij je als je fouten maakt?
- Hoe ga jij om met fouten maken?
- Hoe kunnen wij elkaar als groep ‘eerste hulp bij fouten’ bieden? Wat helpt? Wat helpt niet? Empathie is belangrijk wanneer iemand een fout gemaakt heeft en zich daarover rot voelt. Kijk samen ook even naar deze video over empathie.
- Wat is de rol van jou als coach in ‘eerste hulp bij fouten’? Wat kun jij bieden als ondersteuning?
